Wanneer heb je voor het laatst een nacht écht goed geslapen? Zonder slaappillen? Neem je wel eens een avondje voor jezelf? Ervaar je veel stress op je werk? En hoe vaak heb je die hoofdpijn eigenlijk? Het zijn vragen die ik regelmatig stel aan gestresste vrienden en cliënten. Een kleine check-up. Want de burn-out is levende in mijn omgeving.

Te vaak hoor ik over jonge (25-35) mannen en vrouwen die op een dag in elkaar klappen en het ene been niet meer voor het andere krijgen. Dat is het nare van de burn-out. Die overvalt je. Je kunt stress-signalen heel lang negeren en doordenderen met drukte en deadlines. Een jong lichaam kan best wat hebben. Maar soms is de koek ineens op. Het lichaam is opgebrand. En dat is niet voor mietjes. De burn-out is een lang ziekteproces dat je beter kunt voorkomen dan genezen. Om meer inzicht te geven in het hoe en waarom van de burn-out interviewde ik drie ervaringsdeskundigen. Mensen met een groot hart, bergen verantwoordelijkheidsgevoel en: een totaal opgebrande batterij. Deze week deel I: het burn-out verhaal van Claire, 34 jaar en sales dame in de mode.

Claire: Ik zat op een trein die niet tot stilstand kwam, totdat de trein tegen een muur botste.

Waarom denk je dat juist jou de burn-out is overkomen?
”Ik heb te veel en te lang met emoties en verantwoordelijkheden in mijn hoofd rondgelopen. Ik heb mezelf jaren lang ondergeschikt gemaakt aan anderen en had altijd het gevoel dat ik mezelf moest bewijzen. Niet alleen voor mijzelf maar ook voor mijn ouders, mijn zus en mijn omgeving. Ik ben opgegroeid in een gezin met een zus met een handicap en een vader en moeder met een zeer heftige geschiedenis. In het gezin draaide alles om die problemen en de zorg van mijn zus. Al heel jong voelde ik me verantwoordelijk voor de rust en balans in het gezin. Ik zocht aandacht, wilde altijd goed zijn en aardig gevonden worden. Een zoektocht naar liefde voor mij. Maar die haal je niet bij een ander…”

Kun je het proces naar de burn-out toe beschrijven? Waar is het begonnen?
”Het is een opstapeling van gebeurtenissen. Na een heftige relatiebreuk kwam ik tijdelijk bij mijn ouders te wonen. Daar voelde het alsof ik mijn verdriet niet kon uiten. Ik werkte zes dagen in de week als docent en als ‘sales woman’, deed er een studie naast en was ondertussen in de war over de situatie met mijn familie en mezelf. Daarnaast was er een hoop gedoe op mijn werk. Ik deed alles voor de zaak maar dat werd niet echt gezien. Ik vond mijn werk leuk om te doen maar in mijn hoofd was het nooit goed genoeg. Ik legde de lat heel hoog voor mijzelf. Ik ging maar door om te laten zien dat ik sterk was en veel aankon. Ik zat op een trein die niet tot stilstand kwam, totdat de trein tegen een muur botste.” 

Wat bedoel je daarmee?
”Ik had al een poosje last van spanning in mijn lijf en kreeg veel lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en maag- en darmklachten. Uiteindelijk kon ik letterlijk niet meer op mijn benen staan. Ik was doodmoe en moest veel huilen. Ik besloot naar de huisarts te gaan en heb daar non-stop zitten huilen. Daar werd de diagnose ‘oververmoeidheid’ gesteld. Later ‘burn-out’.”

Wat gebeurde er na de diagnose?
”Ik was op, had totaal geen energie. Ik moest stoppen met werken, was veel thuis en zag weinig mensen. Ik sliep vaak, ook overdag, en had geen idee meer waar ik moest beginnen met denken en voelen. Het voelde als een soort identiteitscrisis. Ik had het gevoel dat ik nooit echt Claire was geweest maar vooral de persoon die het kaartenhuis bij elkaar hield. Wie was ik en wat wilde ik? Ik had me 30 jaar lang alleen druk gemaakt om het goed te doen voor anderen in plaats van mijzelf. Na een paar maanden besloot ik naar een psycholoog te gaan. Zij hielp mij mijn problemen te verhelderen en gaf me inzichten. Ik leerde mijn verdriet stukje voor stukje te verwerken en de omgang met mijn ouders en zus te veranderen.”

Wat waren achteraf gezien de eerste signalen dat het niet zo goed ging?
”Het inslikken van emoties, mijn onzekerheid, mijn zwakte niet durven tonen en die trein die maar doordenderde.”

Wat vond je het moeilijkste van deze hele periode?
”Dat ik realiseerde dat ik voor een hele lange tijd niet mezelf was geweest.”

Hoe lang heeft het herstelproces van je burn-out geduurd?
”Het heeft ruim een jaar geduurd voordat ik weer ging werken. Maar eerlijk gezegd ben ik nog steeds bezig om dingen te veranderen, uit te zoeken en te verwerken.”

Wie of wat heeft je het meeste geholpen in het hele proces? 
”Mijn eigen wil om aan de slag te gaan met mijn geschiedenis en pijn. Om uit te zoeken wat er werkelijk speelde, hoe ik ermee om moest gaan en wat ik kon doen om dingen te veranderen. Het is van groot belang geweest dat ik professionele hulp heb gezocht. Ook sporten heeft me goed gedaan.”

Ik voelde me minderwaardig en zwak omdat ik niet meer mee deed in de maatschappij.

Heb je je wel eens eenzaam of onbegrepen gevoeld tijdens je burn-out? En hoe ging je daar dan mee om?
”Ik heb me vaak eenzaam gevoeld. Er waren maar weinig mensen die wisten wat er allemaal speelde. Ik voelde me minderwaardig en zwak omdat ik niet meer mee deed in de maatschappij. Ik had wel het gevoel dat ik op de goede weg was, maar het ging naar mijn mening altijd te traag en daar voelde ik me dan weer schuldig over. Het duurde even om mezelf in te prenten dat ik oké was in deze ‘zwakkere’ situatie.”

Hoe gaat het nu met je? 
”Het gaat elke dag een beetje beter. Ik werk inmiddels weer fulltime maar ik kom nog een hoop hobbels tegen waar ik moeite mee heb. Ik vind het bijvoorbeeld nog altijd lastig om mijn zwakte te tonen of tevreden te zijn met wat ik heb en doe. Ik probeer meer naar de positieve kanten te kijken in het leven en heb een sterke wil om verder te gaan met mijn zoektocht naar mezelf. Ik probeer minder zwaar te denken en meer te lachen.”

Welk advies zou je iemand willen geven die te maken krijgt met een burn-out?
”Zoek professionele hulp! Zo snel mogelijk! Heb de wil om het proces te doorstaan met alles wat je tegen komt. Durf te graven en in de spiegel te kijken. Durf al je angsten te bespreken en lach!” 

Dankjewel Claire, voor het openhartige delen van je verhaal. <3 Eveline, Heartha.

Beat de Burn-out
Meer weten over de burn-out? Het Heartha ‘Beat de burn-out’ traject is er voor iedereen die zich in bovenstaande herkent en korte metten wil maken met langdurige stress.

 Lees ook:
ontspanningsoefening – slapen als een blok 
Wat doet stress met je lichaam
Als ik blijf doen wat ik altijd heb gedaan